नियमित अपडेट
नवी दिल्ली : ग्रामीण भारताला स्वयंपूर्ण, कुशल आणि आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्याच्या दिशेने केंद्र सरकारने शेती विस्तार, कौशल्य विकास आणि ग्रामीण उपजीविका मजबूत करण्यासाठी ATMA, STRY, SMAM आणि DAY-NRLM या चार महत्त्वाच्या योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी केली आहे. ही माहिती कृषी व शेतकरी कल्याण राज्यमंत्री रामनाथ ठाकूर यांनी शुक्रवारी राज्यसभेत लेखी उत्तराद्वारे दिली.
ATMA: शेतकऱ्यांपर्यंत थेट आधुनिक शेती ज्ञान
२००५-०६ पासून राबवली जाणारी ATMA (कृषी तंत्रज्ञान व्यवस्थापन संस्था) योजना आज देशातील २८ राज्ये आणि ५ केंद्रशासित प्रदेशांतील ७३४ जिल्ह्यांमध्ये कार्यरत आहे. या योजनेद्वारे शेतकऱ्यांना आधुनिक शेती तंत्रज्ञान, चांगल्या शेती पद्धती, प्रशिक्षण, प्रात्यक्षिके, शेतकरी मेळावे, अनुभव भ्रमण आणि कृषी शाळांच्या माध्यमातून प्रत्यक्ष मार्गदर्शन दिले जाते.
STRY: ग्रामीण युवकांसाठी कौशल्याची संधी
ग्रामीण युवकांना रोजगारक्षम बनवण्यासाठी ग्रामीण युवक कौशल्य प्रशिक्षण (STRY) योजना २०१५-१६ पासून सुरू आहे. MANAGE, SAMETI आणि ATMA यांच्या सहकार्याने राबवली जाणारी ही योजना अल्पकालीन, कौशल्याधारित प्रशिक्षण देते. आतापर्यंत ८६,००० हून अधिक ग्रामीण युवक व शेतकऱ्यांना या योजनेअंतर्गत प्रशिक्षण देण्यात आले आहे.
SMAM: शेती यांत्रिकीकरणाला चालना
कृषी यांत्रिकीकरण उप-मिशन (SMAM) अंतर्गत शेतकऱ्यांना शेती यंत्रे खरेदीसाठी ४० ते ५० टक्के अनुदान दिले जाते. यामुळे शेती अधिक किफायतशीर, उत्पादक आणि आधुनिक बनण्यास मदत होत आहे.
DAY-NRLM: महिलांच्या हातात उद्योजकतेची चावी
दीनदयाल अंत्योदय योजना - राष्ट्रीय ग्रामीण उपजीविका मिशन (DAY-NRLM) अंतर्गत SVEP कार्यक्रमाद्वारे महिलांना आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना गैर-कृषी उद्योगांकडे वळवले जात आहे. स्वयं-सहायता गटांच्या (SHG) माध्यमातून लघुउद्योग, बाजारपेठेशी जोड, डिजिटल सक्षमता आणि ब्रँड विकासावर भर दिला जात आहे.
विशेष म्हणजे, ‘सरस’, ‘सरस आजीविका’ आणि ‘आजीविका’ या राष्ट्रीय ट्रेडमार्क्सद्वारे SHG उत्पादनांना देशभर ओळख मिळत आहे.
शेती, कौशल्य, यांत्रिकीकरण आणि महिला उद्योजकता या चारही आघाड्यांवर केंद्र सरकारच्या योजना ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला नवे बळ देत आहेत. ग्रामीण युवक आणि महिलांसाठी या योजना केवळ सरकारी कार्यक्रम न राहता स्वावलंबनाचा मार्ग ठरत आहेत.
